Als ouder heb je een duidelijke voorbeeldfunctie
Als arts én vader van drie kinderen vind ik de Dag van de Fietshelm een belangrijk initiatief. Niet alleen om mensen bewuster te maken van de risico’s, maar ook omdat je als ouder een duidelijke voorbeeldrol hebt. Als ik zelf een helm draag, geef ik automatisch het signaal dat veiligheid belangrijk is. Op die manier hoop ik ook mijn steentje bij te dragen aan een samenleving waarin meer mensen vanzelfsprekend een helm opzetten.
Fietsen maakt een groot deel uit van mijn dagelijkse routine. Ik fiets elke dag zo’n 12 à 13 kilometer naar het werk met mijn speed pedelec. Met de juiste kledij is eigenlijk alles mogelijk, zelfs in minder goed weer. Onze drie kinderen (8, 11 en 13 jaar) zijn ook echte fietsers. Al van in de kleuterklas fietsten ze, begeleid, naar school. Mijn dochter fietst ondertussen zelfstandig naar haar middelbare school. Fietsen zit er bij ons gewoon ingebakken en een helm dragen hoort daar voor mij onlosmakelijk bij. Vandaag draag ik er altijd één, ook voor korte afstanden. Bij ons thuis hangt elke helm klaar aan het stuur, zodat niemand hem kan vergeten.
Ook bij de kinderen is het dragen van een helm vanzelfsprekend. We zorgen ervoor dat die comfortabel zit en er goed uitziet, zodat de drempel laag blijft. Discussies zijn er zelden. Toch merk je hoe belangrijk die voorbeeldfunctie is: mijn dochter gaf aan dat ze haar helm waarschijnlijk niet meer zou dragen als wij dat ook niet altijd zouden doen. Dat bevestigt voor mij hoe essentieel het is om consequent te zijn als ouder.
Daarnaast speelt ook het persoonlijke aspect mee: je wil jezelf beschermen. Je hoofd en hersenen zijn kwetsbaar, en een val is snel gebeurd. Dat heb ik zelf ondervonden toen ik enkele jaren geleden in de winter met mijn speed pedelec uitgleed op een stuk ijzel. Mijn gezicht was gewond, maar ik had geen ernstige letsels. Dat was voor mij nog eens een bevestiging hoe belangrijk een helm is. Enkele jaren geleden viel mijn schoonvader met de fiets onderweg naar de bakker. Vervolgens deden we hem met de familie een helm cadeau.
Als ik mensen zou moeten overtuigen om een helm te dragen, dan zou ik vooral wijzen op die twee zaken: je beschermt jezelf én je geeft het juiste voorbeeld aan je kinderen. Ik merk soms ouders die zelf zonder helm fietsen terwijl hun kind er wel één draagt. Dan denk ik: dat signaal klopt niet. Kinderen nemen dat gedrag over, vaak zonder dat ouders het beseffen. We zien trouwens dat gedragsverandering wel degelijk snel kan gaan: in de wintersport droeg vroeger bijna niemand een helm, terwijl dat vandaag vanzelfsprekend is geworden.
Voor wie een helm wil kopen, heb ik enkele eenvoudige tips. Kies een helm die goed past en comfortabel zit; niet te los en niet te hoog op het hoofd. Ga bij voorkeur naar een fysieke winkel zodat je hem kan passen en advies krijgt. Let op een degelijk keurmerk en kies eventueel voor een opvallende kleur of fluodetails voor extra zichtbaarheid. Zeker voor kinderen is comfort en uitstraling belangrijk: als een helm niet goed zit of er niet leuk uitziet, zullen ze hem sneller aan de kant leggen.
Tot slot merk ik als geriater dat vooral oudere generaties nog moeilijk overtuigd zijn. Veel van hen stappen over op een elektrische fiets, maar zijn niet opgegroeid met het idee van een helm. Daar ligt nog een uitdaging. Misschien kan een duidelijke regelgeving helpen en dat extra duwtje geven.
Voor mij is het in elk geval duidelijk: een helm dragen is geen uitzondering, maar een evidentie. En hoe meer mensen dat voorbeeld volgen, hoe veiliger het wordt voor iedereen.
